تاریخچه گل آرایی

در این مقاله میتوانید به تاریخچه گل آرایی و دوره های مختلف آن آشنا شوید.

تاریخچه‌ی گل‌آرایی

 

مقدمه

طراحی با گل، هنر استفاده از گیاهان و گل‌ها برای خلق یک ترکیب‌بندی دلنشین و متعادل است. مدارک پیدایش گیاه‌شناسی، به اندازه‌ی قدمت فرهنگ و تاریخ مصر باستان است. به‌طور حرفه‌ای، طراحی با گل باعث به‌هم پیوستن نظم و هنر و ابزار طراحی با گل می‌شود: خط، فرم، فضا، بافت، رنگ، و قاعده‌ی اصلی طراحی با گل یعنی دارا بودن تعادل، تناسب، ریتم، تضاد، هارمونی، و اتحاد.

سبک‌های مختلفی از طراحی با گل وجود دارد. سبک‌های شرقی، غربی، مخاط، و اروپایی، صنعت تبلیغاتی گل را متأثر کرده است. «ایکابانا» یا همان هنر ژاپنی آرایش گل‌ها، یک سبک ژاپنی یا شرقی است و سه خط اصلی آسمان، انسان و زمین را به هم متحد می‌کند. در مقابل، سبک اروپایی بر تنوع رنگ و گیاهان تأکید دارد و تنها محدود به گل‌های شکوفه‌دار نیست. طرح‌های غربی به‌طور تاریخی به‌وسیله‌ی تقارن، غیرتقارن، افقی و عمودی در نام‌های مختلف توصیف می‌شوند. در نظم‌آرایی گل‌ها، طراحی با گل شامل تاج گل، دسته‌ی گل، حلقه‌های گل، گل‌ بند، گل سینه، دسته گل‌های مخصوص نصب بر سینه، و قوس‌ها می‌شود.

 

تنظیمات و آرایه‌های خشک‌شده و ابزارهای مرتبط

اجزای طراحی، شامل پوست درخت، چوب، گل خشک‌شده، شکوفه‌های خشک‌شده، برگ‌ها، اسکلت برگ‌ها، مواد نگه‌دارنده و مصنوعی، و بسط‌های معمول در طراحی با گل یا گل‌آرایی می‌شود. ماندگاری در این اجزا زیاد است و مستقل از فصل‌های خاص باشند. استفاده از این ابزار، هم باعث کمک به گل‌های تازه و شاخ و برگ‌هاست و هم در تضاد با آن‌ها می‌باشد.

 

طراحان گل مشهور

دانیل اوست، جودی بلکه لاک، استانی گاتی، آخرین هیز، جونیچی کاکیزاکی، جولیان کلمنتس، پائولا پریک، فیل رولدا، کوهستان اسپری، جنیفر مک‌گارگیل.

 

مصر باستان

نخستین گل‌آرایی به مصر باستان برمی‌گردد. مصری‌ها 2500 سال پیش از میلاد مسیح، هنر گل‌آرایی داشتند. آن‌ها علم تزیین را به خوبی می‌دانستند. گل‌های چیده‌شده را در گلدان‌ها نگه‌داری می‌کردند. برای مراسم تدفین، حلقه‌های گل می‌ساختند. و در جشن‌ها و اعیاد، آرایش و تزیین مکان موردنظر را به لطف گل‌آرایی صورت می‌دادند. هنوز در دیوارنوشته‌ها و نقاشی‌های مصر باستان می‌شود اهمیت گل‌آرایی برای مصریان باستان را دید.

مصریان، گل‌ها را بر اساس معنی سمبلیک و تاکید بر مشخصه‌ی مذهبی آن‌ها انتخاب می‌کردند. مثلا ثعله‌باقلا (بسیار شبیه به نیلوفر آبی) و لاله‌ی مردابی که به اعتقاد مصریان برای «ایزیس» الهه‌ی طبیعت و باززایی مهم بودند، بسیار مورد استفاده آن‌ها قرار می‌گرفتند. به‌طور نمونه، می‌توان به دسته‌گل‌های دکوری در قبر مصریان باستان که توسط معشوق‌هایشان به آن‌ها هدیه داده شده بود. نجم آبی، شقایق نعمانی، زنبق سیبری، زبان پس‌قفا، نرگس، نخل، نی مردابی، و رُز از گل‌ها و گیاهان مورد استفاده در حلقه‌های گل مذکور بودند. در دیوارنوشته‌های مصر باستان می‌توان نقش گل‌های رز در داخل قبرها –از زمان قرن پنجم پیش از میلاد تا دوران کلئوپاترا- را دید که خود نشان‌دهنده‌ی و اثبات‌کننده‌ی موضوع مورد ادعاست.

 

یونان و روم باستان

هم یونانی‌ها و هم رومی‌ها از گل‌ها بهره می‌بردند. یونانی‌های باستان از گل‌ها و گیاهان برای دکوراسیون و تزیینات استفاده می‌کردند. اغلب از گلدان استفاده نمی‌کردند و توجه‌شان به حلقه‌های گل بود. از بخش‌های مختلف گیاهان هم به‌خوبی بهره می‌بردند که اوج آن استفاده از شاخه زیتون بود. شاخه‌های بر‌گ‌دار احتمالن برای مراسم عروسی به‌کار برده می‌شد. آن‌ها همچنین از گل‌برگ‌ها برای تزیین رختخواب و کف زمین استفاده می‌کردند. یونانی‌ها هم همچون مصریان و رومی‌ها نسبت به گل‌ها و انتخاب‌ آن‌ها اولویت و ارجحیت را در نظر می‌گرفتند.

بیشترین شاخ و برگ‌هایی که توسط یونانی‌ها و رومی‌ها به‌کار گرفته می‌شد، برگ بو، برگ بلوط، و جعفری بود. از حلقه‌ی برگ بو برای اهدا به قهرمانان مسابقات المپیک در دوران روم باستان استفاده می‌شد. از این حلقه‌ی گل برای جایزه دادن به مسابقات شاعر برتر و یا ارج‌نهی به فرمانده‌‌ای که موفق به پیروزی در کی نبرد شده بود هم استفاده می‌شد. حلقه‌ی گل برای یونانی‌ها نماد قدرت، افتخار، وفاداری، و فداکاری بود. در مصر نیز از حلقه‌ی گل برای قهرمانان ورزشی، شاعران، و فرمانده‌هان نظامی استفاده می‌شد.

گل‌های رز، سنبل، پیچ‌ امین‌الدوله، بنفشه، و سوسن محبوب‌ترین گل‌های یونانیان باستان بودند. از دیگر گل‌های محبوب یونانیان و رومی‌ها، لاله، زبان در قفا، و گل جعفری بودند که به‌خاطر شکل، حالت، و رنگ انتخاب می‌شدند.

ثروت و قدرت باعث می‌شد تا رومی‌ها و یونانی‌ها تا در زندگی تجملاتی خود از گل‌هایی که مصری‌ها در مراسم مذهبی خود استفاده می‌کردند، استفاده کنند. در بزم‌ها، به اندازه‌ی عمق یک فوت از گل‌ها رز بر کف زمین استفاده می‌کردند و با تجهیزات آن زمان کاری کرده بودند که از سقف برگ‌گل می‌ریخت. گاهی عطر این حجم از گل خفه‌کننده می‌شد. رومی‌ها از گل رز در بسیاری از غذاهای خود استفاده می‌کردند؛ و به‌خاطر عطر بسیار زیاد رز بود که به آن ساعت‌ها می‌گفتند «ساعت رز».

 

چین باستان

قدمت گل‌آرایی در چین به 207 پیش از میلاد تا 220 میلادی در دوران سلسله‌ی «هان» برمی‌گردد. گل‌ها در چین جزء جدایی‌ناپذیر آموزه‌های مذهبی و پزشکی بود.

پیروان بودا، تائوئیست‌ها، و کنفوسیوسی‌ها، گل‌های چیده‌شده را بر محراب‌ها می‌ریختند. تمرین یا حرکتی که قدمت آن به 618 تا 906 میلادی برمی‌گردد. سرتاسر حکاکی‌ها و دیوارنوشته‌های چین باستان را می‌شود تصویر مشخص گل‌ها دانست. روی گلدان‌ها، کتیبه‌ها، ابریشم‌ها، یشم‌ها، عاج‌ها، چوب‌ها، و برنزهای چین باستان هم می‌شود تصاویر گل‌ها را دید.

آموزه‌های بودا، گرفتن جان موجودات زنده را برنمی‌تابد. پس راهبان بودایی استفاده از گل‌های چیده‌شده را در مراسم مجاز نمی‌دانستند. گل‌ها و برگ‌هایی که برای سبدهای تزیینی گل به‌کار گرفته می‌شدند، بر اساس معنای سمبلیک‌شان انتخاب می‌شدند. به‌طور مثال، درختان بامبو، هلو، و گلابی سمبل دیرزیستی یا همان طول عمر هستند. زنبق ببری، گل انار، و ارکیده برای چینی‌های باستان نماد باروری بود. پراحترام‌ترین گل در میان آن‌ها، گل صدتومنی یا همان پیونی بود. چینی‌ها به آن می‌گفتند «شاه گل‌ها». گلی که برایشان نماد ثروت، بخت نیک، و موقعیت عالی بود. 

 

بین سال‌های 500 تا 1453 پس از میلاد، امپراتوری بیزانس، کمک شایانی به صنعت و هنر گل‌آرایی کرد که طراحی‌های مخروطی‌شکل از آن دست بود. شاخ و برگ‌ها در ظروفی از جنس شیشه و بلور و یا کوزه قرار داده می‌شد و دور تا دور آن را با گل‌های دارای رنگ روشن و میوه‌ها تزیین می‌کردند. این گل‌ها شامل مینای چمنی، زنبق، میخک قرنفلی، و گل‌های درخت سرو و کاج می‌شد. همچنین، دور تا دور ظرف را با روبان و حلقه‌های باریک گل آذین می‌کردند.

 

باز شدن پای گل‌آرایی به اروپا

پای گل‌آرایی در سال 1000 پس از میلاد به اروپا باز شد و به شدت در کلیساها و رهبان‌گاه‌ها (صومعه‌ها) جا باز کرد. جایی که از گیاهان برای دکور و تزیین و حتی موارد غذایی استفاده می‌شد. وقتی صلیبی‌ها پس از جنگ‌های صلیبی از خاورمیانه به اروپا بازگشتند، با خود گیاهی جدید را آوردند. همین گیاه جالب باعث شد که تحقیقات را در مورد گیاهان جدید شرقی و گیاهان جدید سایر نقاط دنیا شروع کنند و امروزه تبدیل به مهد گیاه‌شناسی شوند.

 

دوره‌ی بیزانس (320 تا 600 میلادی)

در این دوره شاهد تداوم گل‌آرایی دوره یونان و روم باستان هستیم اما همراه با گل‌ها در دسته‌گل‌ها از میوه استفاده می‌شد. درخت‌های آذین‌شده در محفظه‌های بزرگ همراه با گل‌ها و شاخ و برگ‌ها در جام‌ها و سبدهای بزرگ یک تقارن ناب را به‌وجود آورده بودند. توجه به سبک‌وار بودن بسیار زیاد بود و از رنگ‌های همسایه همچون آبی، سبز-آبی، سبز، بنفش، قرمز مایل به بنفش، قرمز پرتقالی، پرتقالی، و زرد استفاده می‌شد. 

 

قرون وسطا (476 تا 1400 میلادی)

در این دوران، راهبان به‌خاطر داشتن باغ‌ها، گیاهان، و گل‌ها شهرت داشتند. در بخش انتهایی دوران «گوتیک» گل‌ها در صدر محبوبیت قرار گرفتند. نکته جالب این‌که گل‌ها آن‌قدر در فرهنگ آن زمان پیش‌رفت کرده بودند که از لابه‌لای تابلوهای نقاشی محراب‌ کلیساها هم بیرون می‌زدند.

یک چیز جالب دیگر در رهبان‌گاه‌ها این بود که باغ‌های طب گیاهی در آن مکان‌ها وجود داشت. این باغ، بهشت داروهای گیاهی مورد نیاز پزشکان بود.

 

رنسانس (1400 تا 1600 میلادی)

طراحی گل از ایتالیا شروع و به دیگر نقاط اروپا سرایت کرد. نقاشی‌های تزیینی روی گلدان‌های آن دوران خیلی رواج داشت. در نقاشی‌ها، برگ‌ها و شکوفه‌ی میوه‌ها در حالی‌که در میان حلقه‌های گل و بافته‌های گل دیده می‌شد. نقاشی‌هایی که عمومن بر دیوارها و سقف‌ها شکل می‌گرفت. برگ‌ گل‌ها را می‌شد در درون سبدها و یا کف خانه‌ها و خیابان‌ها دید و به مردم اجازه داده شده بود که آن‌ها را از بالکن خانه‌شان به نشانه محبت و نشاط‌آوری بر روی زمین بپاشند.

دوره‌ی باروک (1600 تا 1775)

در این دوره‌ی گل‌آرایی شکل متقارنی به‌خود گرفت. طرح‌ گل‌های بیضی‌شکل در راس این هنر قرار گرفت که این تصاویر با هلال‌های نامتقارن و اشکالی به شکل حرف S همراه بود. باروک روشی است در هنرهای معماری، نقاشی، موسیقی، و مجسمه‌سازی که از اواخر سده ۱۶ میلادی در ایتالیا آغاز شد و تا اواخر سده‌ی ۱۸ میلادی در اروپا رواج داشت و سپس در آمریکای مرکزی و جنوبی مورد توجه قرار گرفت.

 

 

گل‌آرایی فلامانی (1600 تا 1750)

این گل‌آرایی که برگرفته از روش فلامانی هلندی بود، شکل جمع‌ و جورتر و متناسب‌تری داشت. خصیصه‌ی اصلی این روش، تنوع گل‌های به‌کاررفته در دسته‌گل‌ها بود.

گل‌آرایی فرانسوی (1600 تا 1814)

در این دوره، نوعی از جذابیت لطیف و شکننده وارد عرصه‌ی هنر گل‌آرایی شد که به مهم‌ترین خصیصه‌ی آن دوران تبدیل شد. تزیینات، نامتقارن شدند و از هلال‌های C شکل و حالت‌های S شکل بهره می‌بردند. در دوره‌ی امپراتوری فرانسه، فرانسوی‌ها از خطوط ساده برای شکل‌های مثلثی و کنتراست قوی رنگ استفاده می‌کردند. گل‌آرایی در این دوره بر مبنای ازدیاد گل‌های پررنگ بود.  

 

 

گل‌آرایی گرجستانی (1714 تا 1760)

طراحی‌ها در این دوره رسمی و متقارن بود و اغلب وابسته به استفاده از انواع گل. با توجه به این‌که تجارت با شرقی‌ها در جریان بود، گل‌آرایی این دوران متاثر از هنر مشرق‌زمین است. در پایان این دوره، بر اساس این باور که عطر گل‌ها هوا را حساسیت‌زا می‌کند، طراحی‌ها غیررسمی‌تر یا به‌عبارتی عمومی‌تر شد. دسته‌گل‌های کوچک دارای بوکت برای جلوگیری از حساسیت‌زایی را همه‌جا می‌شد دید. 

 

گل‌آرایی دوره‌ی ویکتوریا (1802 تا 1901)

در این دوره، گل‌آرایی به مد روز بدل شد. دسته دسته گل‌های بزرگ را در یک محفظه می‌گذاشتند تا به یک ترکیب متراکم برسند که نامتقارن بود و دارای بسته‌بندی‌های سفت و سخت. استیل و سبک خاص و قطعی‌ای در این دوره وجود نداشت؛ بنابراین، خیلی از گل‌ها و رنگ‌ها بدون برنامه و طرح خاصی در آرایش و تزیین به‌کار گرفته می‌شدند. در این دوره هم استفاده از بوکت‌های گل برای جلوگیری از پخش زیاد بوی گل و حساسیت‌زایی آن رایج شد. در پایان این دوره بود که قوانینی برای گل‌آرایی مناسب وضع شد و تبدیل به یک مهارت هنری و تخصص در سرتاسر اروپا گردید.

رنسانس در ایتالیا، کمک شایانی به هنر گل‌آرایی در اروپا کرد. در همین دوره بود که گوناگونی گسترده‌ای از سبک‌های گل‌آرایی دیده شد. تا قرن‌های 15 و 16، گل‌آرایی همچنان رواج قدرتمندی داشت و حجم وسیعی از محفظه‌های نگه‌داری گل از جنس سنگ مرمر، شیشه‌ی ونیزی، و برنز ساخته شد.

گل‌‌آرایی در این دوران یک عنصر جدید را معرفی کرد – استفاده از میوه‌های گرمسیری. در گل‌آرایی این دوره بر روی کنتراست رنگ تمرکز داشت. برخی از گل‌های مشهور این دوره شامل سوسن سفید (نماد باروری و پاکدامنی)، نرگس، انواع میخک، زنبق، بنفشه دورگه، گل جعفری، گل گندم، و رزماری می‌شد.

 

دوره‌ی هنر نو یا «آرنووُ» (1890 تا 2000)

گل‌آرایی در این دوره وارد فرم جدیدی شد. خطوط منحنی بر طراحی حاکم شده بود و از الگوی طبیعت که بیانگر حالت گیاهان و گل‌ها بود، الهام گرفته می‌شد. گلدان‌ها و محفظه‌های گل که مورد استفاده بود، از الگوی منحنی و ترکیبات نامتقارن بهره می‌برد.

دوره‌ی «آرت دکو» یا همان «هنر تزیینی» در دهه‌ی 1920 آغاز و در دهه‌ی 1930 به پایان رسید. سبکی که از صنعت گل در دوران مصر باستان، موسیقی جاز، و عصر صنعت نشات می‌گرفت. خصیصه‌ی بارز این دوره، نقش‌های پررنگ و خطوط هندسی بود.

فرم آزاد بیان در دهه‌ی 1950 آغاز شد و در دهه‌ی 1960 به پایان رسید. در این سال‌ها بود که فرهنگ اروپا و بالاخص آمریکایی‌ها تاثیر به‌سزایی ایجاد کرده و موجب شد تا بیانگرایی (Expressionism) در هنر پررنگ‌تر شود. بنابراین، از عناصر مختلف در طراحی استفاده شد. گوناگونی‌های بافتی نیز ظهور تمام‌معنایی داشتند. این‌جا بود که گل‌آرایی، بیشتر شکل هنر داشت تا شکل طبیعت.

«طراحی هندسه و حجم» در دهه‌ها‌ی 1960 و 1970 شکل گرفت. در این دوره، بوکت‌های سفت و هندسی رایج شد و در گل‌آرایی، حجم و خطوط با هم تلفیق شدند. این منجر به ایجاد الگوهای و چیدمان‌های نسبتاً پُرمایه در ظروف کمپوست گردید.

منابع:

https://en.wikipedia.org/wiki/Floral_design

https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_flower_arrangement

https://www.theflowerexpert.com/content/miscellaneous/flowersandhistory/history-of-floral-design

https://floranext.com/history-of-flower-arranging/

https://blog.flowersacrossmelbourne.com.au/the-comprehensive-history-of-flower-arranging/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

با ما همراه باشید

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید و منتظر جوایز، قرعه کشی ها و اتفاقات هیجان انگیز باشید

نظرات
ارسال نظرات
نظر شما

برای ثبت نظر خود ابتدا وارد سایت شوید

ورود به سایت